Wacław Potocki
Obraz XVII-wiecznego społeczeństwa, wpływ ideologii ariańskiej na twórczość poety Z utworów Wacław Potockiego wyłania się straszliwy obraz podupadającej Rzeczypospolitej. Fakt, że poeta był przez połowę życia arianinem pozwolił mu spojrzeć na społeczność szlachecką niejako z boku, krytycznie. Opisuje więc "Zbytki Polskie" wymieniając to, co według niego głównie zajmuje polską szlachtę. Są to zabawy, pijaństwa, wygody życiowe i bezkrytycznie przyjmowane nowinki zachodnie. Tymczasem w Polsce dzieje się coraz gorzej, granice ojczyzny się kurczą, zagrożona jest niepodległość. W swoich utworach Potocki gani szlachtę za egoizm, głupotę, krótkowzroczność oraz wieczny pościg za dobrami doczesnymi. W tym samym duchu utrzymany jest wiersz "Pospolite ruszenie" w którym autor rozprawia się z mitem nieustraszonego Polaka-Sarmaty. Szlachta mająca bronić wschodnich kresów kraju nie chce walczyć a woli spać. Ironia, z jaką przedstawia Potocki warcholstwo szlachty i jej niezdyscyplinowanie świadczy, że los ojczyzny leżał mu na sercu.
"Wojna chocimska" - cechy poematu barokowego Jest to epopeja o przebiegi przygotowań do bitwy i samej bitwy, która rozegrała się w 1621 roku pod Chocimiem. Cechą pisarstwa Potockiego jest wprowadzenie w obręb poematu wielorakich i różnych refleksji na tematy społeczne i obyczajowe. Znajdują się tam nie pozbawione goryczy uwagi o teraźniejszych zaniedbaniach rycerskiego stanu i wojennego rzemiosła, porównujące współczesnych Polaków do dawnych Sarmatów, przodków bez skazy, których idealny obraz wyostrza teraźniejszy upadek ich potomków. Te często pojawiające się przeciwstawienia my-oni miały pełnić funkcję pobudki dla współczesnych. Strofy tego eposu bliższe są średniowiecznym kronikom rycerskim niż "Iliadzie". Zamiast ingerencji bogów, całość przeplatana jest duchem patriotyzmu i wiarą jej autora w opatrzność Bożą, która pozwoli odnieść zwycięstwo nad poganami.